U kan de homilie beluisteren en vindt hieronder de vertaling terug:
Homilie van paus Leo XIV tijdens de Vespers in de Kathedraal Notre-Dame de Paris – Frankrijk – 25 september
Dierbare broeders en zusters, deze avond brengt Hij ons samen in een plaats die, meer dan waar ook, Parijs al eeuwenlang uitnodigt om naar de hemel te kijken. Zeven jaar zijn verstreken sinds de hele wereld, met ingehouden adem, zag hoe de kathedraal in vlammen opging tijdens een verschrikkelijke brand. Reeds toen keken we verbijsterd omhoog, ons bewust van de menselijke machteloosheid tegenover het onvoorspelbare. Dit verdriet was niet alleen dat van de katholieken, noch alleen dat van de gelovigen. Op dat dramatische moment beseften we dat de Notre-Dame meer is dan een monument. De collectieve inzet voor de wederopbouw en de pracht van het resultaat vandaag laten zien dat het hart van een volk op deze plek klopt, dat we ons in het vitale centrum van een beschaving bevinden, dat het verleden en de toekomst elkaar omhelzen, dat hemel en aarde elkaar ontmoeten. Ik wilde u graag ontmoeten op deze symbolische plek van de Kerk in Frankrijk. Het is voor mij een vreugde om de drempel te hebben overschreden. Zojuist, zoals duizenden broeders en zusters dat elke dag doen die hier vanuit de hele wereld naartoe komen. Alleen al het binnengaan confronteert ons.
Door een schoonheid die ons onrustige hart aanspreekt en de oproep tot vrede, waarbij deze ruimte aan de hele mensheid wordt teruggegeven, is duidelijk geworden hoezeer elke bezoeker zich kan laten vernieuwen door wat hij ziet in de recente inspanningen van openbare, kerkelijke en particuliere instellingen. Degenen die betrokken waren bij de restauratie van de Notre-Dame hebben zo, door hun specifieke bijdrage, bijgedragen aan het nieuw leven inblazen van het culturele, existentiële en spirituele traject dat de kathedraal onthult. In deze context heeft de Kerk haar missie niet alleen geïnterpreteerd in termen van behoud, maar ook van creativiteit. Door de traditie tot leven te brengen met de moed van hen die geloof hebben en vol hoop naar de toekomst kijken, wil ik de aartsbisschop, zijn medewerkers en de diocesane gemeenschap van Parijs bedanken, die ook een pastorale route hebben bedacht voor de eerste verkondiging en een christelijke initiatie die voor iedereen toegankelijk is. De doopvont, dat zich bij de ingang bevindt, is als een zegen en een uitnodiging, en is daar het teken van. De herbouw van de kathedraal was de aanleiding voor een ontmoeting die de ruimtes voor gastvrijheid en participatie heeft verbreed tot over de grenzen van kerkelijke verbondenheid heen.
Dierbare bisschoppen, priesters, diakens, gewijde personen en seminaristen van Frankrijk, laat u inspireren door wat hier is gebeurd. Geef prioriteit aan *Evangelii Gaudium*, dat wil zeggen aan die missionaire bekering waarvan paus Franciscus ons het getuigenis heeft gegeven.
Al in zijn eerste apostolische exhortatie. In de brief aan de Galaten, hebben we gehoord waarom we niet bang hoeven te zijn. God heeft zijn Zoon gezonden; Hij heeft Hem onder ons gezonden, in onze wereld. In de tekst van Paulus beschrijft het werkwoord een werkelijke, historische gebeurtenis. En geen ideale omstandigheden. Christenen schrikken niet terug voor de complexiteit, want God zelf heeft hen geroepen om zijn Zoon te volgen in de wereld die al bewoond is, al in beweging is, al getekend is door het leed en de goedheid van de mensen. De kruisweg onthult bepaalde aspecten: de duisternis die de wereld doorkruist, maar nog radicaler: de dood van God die de dood overwint. Het kruisvormige grondplan van de kathedraal, waar steen en licht samensmelten, roept de ontmoeting tussen aarde en hemel op. Het brengt de gebeurtenissen van de geschiedenis, verweven met vreugde en menselijk lijden, samen en brengt er orde in. Het houdt ze bijeen in een symbolische dynamiek die een levende taal opbouwt uit de verschillende uitdrukkingen door ze tot een eenheid te vormen. Beste vrienden, dat is de incarnatie. God heeft zijn Zoon gezonden, waaruit de identiteit van de Kerk voortvloeit, die geroepen is om altijd naar buiten te treden. Als volgeling van Christus weet u heel goed dat de christelijke gemeenschap geen toevluchtsoord is waar men zich terugtrekt om zich tegen de tijdgeest te beschermen. Integendeel, zij biedt zich, net als de oude kathedralen, aan als een ruimte van gastvrijheid, respect en openbaring en betekenis voor iedereen.
Daarin ligt de kracht van een levende kerk: de randgebieden verwelkomen die al in haar hart aanwezig zijn, en degene verwelkomen die ver weg is, maar in werkelijkheid al dichtbij is. De vreemdeling verwelkomen in wie Christus al aan de deur klopt. De Notre-Dame is het teken van deze ontmoeting in het hart van Parijs. De andere steden en regio’s van Frankrijk, zelfs de meest afgelegen en landelijke, zullen des te meer worden getransfigureerd door een eenvoudige en welwillende missionaire aanwezigheid, die ook bijdraagt aan de harmonisatie van culturele verschillen en aan de genezing van de huidige wonden. Wees in onze samenlevingen, van de noordkust tot aan de Middellandse Zee, van de binnenlanden tot de departementen van de overzeese gebieden, een levende, veelzijdige en nabije kerk. De schaarste aan middelen staat de zending niet in de weg, want het is de genade van God die innerlijke vrijheid en goddelijke soberheid mogelijk maakt. Om in dit alles een evangelische stijl tot uitdrukking te brengen, moeten we vol vertrouwen de missionaire aanwezigheid van de leken waarderen, die de levende voorpost van de Kerk vormen op het kruispunt van het dagelijkse leven.
Anderzijds, broeders en zusters, mogen we niet vergeten dat het doel waarvoor deze tempel, net als alle andere kerken, is gebouwd, namelijk het gebed en de lofprijzing van God. Het is de plaats waar de christelijke gemeenschap de hoogste vorm van gebed en lofprijzing viert door in de eucharistie het verlossende offer van Christus te hernieuwen.
De kathedraal is geen stenen omhulsel om gewoon te bewonderen,verstoken van het heilige mysterie dat er wordt gevierd, ontdaan van de liturgische handelingen. Zo zou de Notre-Dame haar ziel verliezen. Deze waarheid wordt benadrukt door de plaatsing van het altaar in het midden van de ruimte. Zo. De gemeenschap die de Heer aanbidt, bevindt zich in het hart van het gebouw en de bezoekers lopen, zelfs tijdens de vieringen, eromheen en kijken ernaar. De Kerk verschijnt daar als wat ze is: een levend organisme, een gelovige gemeenschap die in de lofprijzing alles samenbrengt wat de cultuur en de traditie haar doorgeven. Ze is een lichaam dat, door te vieren, aan iedereen vertelt waarom ze bestaat. Vandaag de dag leven we meer dan ooit in een tijdperk dat verstoken lijkt van volheid, diepgang en beloften; de nobele eenvoud van het gezang, het woord en het liturgische gebaar kan voor velen een sprankje licht betekenen, een sprankje hoop, een oase van vrede in een hyperverbonden en lawaaierige samenleving waar men de aanwezigheid van de Schepper van de grootste liefde kan ervaren. Toen de volheid der tijden was gekomen, zond God zijn Zoon.
De viering van het liturgisch jaar. Mogen de feestelijke zondagen ons ook tot tijdgenoten van Christus maken, aandachtig voor de verschillende momenten van zijn leven dat hij volledig aan de Vader heeft gegeven voor de wereld.
Zo worden we gevoeliger en opener voor de tekenen van de tijd. Het gezamenlijk luisteren naar de Schrift en het gebed stellen ons namelijk in staat om historische gebeurtenissen in het licht van God te zien, waardoor we ons meer bewust worden van onze verantwoordelijkheden, onrechtvaardige machtsverhoudingen aan de kaak kunnen stellen en de kiemen van gerechtigheid en vrede kunnen koesteren. Het is dus de hoop die ons bezielt, en niet de berusting. En daaruit ontstaan banden van grotere broederschap, netwerken van solidariteit, vruchten van de gemeenschap in het enige offer van Christus. Aan u die dagelijks de eucharistie vieren, vraag ik ervoor te zorgen dat de liturgische vieringen altijd met waardigheid en gepastheid worden beleefd. Zelfs waar de kleinste gemeenschappen samenkomen, wees dan de bewuste erfgenamen van de kerkvaders en de heiligen die ons door de eeuwen heen de diepe betekenis en de schoonheid van de liturgie hebben doorgegeven, waarbij zij altijd blijk gaven van grote nederigheid tegenover het gevierde mysterie van het Tweede Vaticaans Concilie. De rijkdom daarvan is grotendeels te danken aan Frankrijk; het is aan Frankrijk om dit erfgoed op voortreffelijke wijze te koesteren en te verdiepen, en de centrale rol ervan in het kerkelijk leven te erkennen. Ik spoor u allen dan ook aan, bisschoppen, priesters, diakens en gewijde personen, om een authentieke liefde voor de liturgie te koesteren en getuigen en dienaren te zijn.
De liturgie blijft in dit opzicht een weerspiegeling van het leven. De eucharistische vreugde komt tot uiting en verspreidt zich daar waar de harmonie is hersteld, daar waar de waardigheid herleeft, daar waar gezag dienstbaarheid wordt, daar waar de vrijheid haar kern terugvindt. Dat is het grootste geschenk dat we kunnen delen. Stel daarom de gemeenschap met de opvolger van Petrus en met de Kerk boven uw persoonlijke gevoelens, om zo de eenheid van het volk van God te bevorderen. Samen zullen wij de profetie zijn dat een verzoende wereld mogelijk is. Beste bisschoppen, priesters, seminaristen, gewijde personen. U die geroepen bent om Christus te volgen, ik dank u voor uw antwoord en uw trouw aan de Heer. Verwaarloos nooit deze door Jezus gewilde vriendschap, die moet worden gekoesterd in het persoonlijk gebed, het essentiële fundament van elke roeping, zoals Madeleine Delbrel zei: ‘zonder gebed’. Zouden wij de God van de liefde niet liefhebben, dan zouden wij misschien wel zijn dienaren, zijn strijders of zelfs zijn volgelingen zijn, maar wij zouden noch de liefdevolle kinderen van onze Vader zijn, noch de vrienden van Jezus Christus. Koester daarom uw innerlijk leven met de Heer, in navolging van de vele heiligen die u zijn voorgegaan, en put altijd uit de bron van de oneindige liefde. God in het stille gebed: jullie missie vloeit in de eerste plaats voort uit deze intieme relatie met de Heer, die in het hart van de stad op jullie wacht.
De open kathedraal is het teken van een gemeenschap die de Heer looft en die gastvrijheid beleeft, niet als een incidentele daad, maar als de essentie zelf van haar bestaan. Opdat iedereen zich thuis zou kunnen voelen, zonder nog onderdrukt of gemarginaliseerd te worden in een wereld in verandering, heeft God zijn zoon gezonden, geboren uit een vrouw, opdat wij als zonen zouden worden aangenomen. En aangezien je een zoon bent, ben je ook erfgenaam, erfgenaam uit genade. Broeders en zusters, hier bijeen, is het nu aan ieder van jullie, aan deze biddende en levende gemeente, om het vlees en de stem van deze belofte te worden. Pastores en gewijde personen van Frankrijk, jullie zijn geroepen om de eerste hoeders te zijn van dit open huis, de levende stenen van een kerk die hoopt en de toekomst niet vreest. Deze kathedraal is opnieuw geboren, opdat jullie samen met haar mogen herboren worden in een elan van heiligheid en dagelijkse zending te midden van jullie volk. Wees de heldere uitdrukking van het goddelijke moederschap van de Kerk, die door te getuigen van de dood van God de menselijke familie weer opbouwt en geneest. Terwijl wij onze ogen opheffen naar het 14e-eeuwse beeld van de Maagd met het Kind, dat door de brand ongeschonden is gebleven en nu weer voor ons straalt, moge Maria, die het Woord in haar schoot heeft bewaard, uw trouw bewaren en de ster zijn die de zending van de Kerk in Frankrijk leidt, Heilige Maria.
Notre-Dame de Paris is de moeder van de Kerk, bidt voor het Franse volk, steunt haar herders en loopt altijd aan onze zijde.
